Het belang van creatief bezig zijn

Mensen met dementie, met name in het midden en laatste stadium, hebben hulp nodig om actief bezig te kunnen blijven. Creatief bezig zijn is een van de mogelijkheden om bij te dragen aan een zinvolle invulling van de dag. 

Tips om een creatief project succesvol te laten verlopen:

1) Kies een creatieve activiteit die past bij de persoon met dementie

Houdt rekening met de wensen van de persoon met dementie. Geef maximaal drie verschillende voorbeelden van projecten om uit te kiezen.
Pas de activiteit en de materialen aan op het het niveau van de persoon met dementie.

2) Benader de activiteit op volwassen niveau, maak er geen kinderlijk project van

Probeer te voorkomen dat het kinderachtig wordt. Volwassen mensen met dementie zijn geen kinderen. De meesten zullen het niet prettig vinden om als zodanig benaderd of behandeld te worden.
Het komt natuurlijk ook voor dat mensen met een gevorderde dementie alleen nog maar kleuter kleurplaten in kunnen kleuren. Probeer dan het project toch op een volwassen manier te benaderen. Complimenten als: Wat heb je dat netjes binnen de lijntjes gekleurd, kun je beter achterwege laten. Het is beter om te zeggen: Wat heeft u mooie kleuren uitgekozen, die passen mooi bij elkaar.

3) Koppel het project aan een gesprek

Praat met de persoon met dementie over waar deze mee bezig is. Probeer herinneringen op te halen die met de activiteit te maken hebben. Als iemand aan het schilderen is kun je bijvoorbeeld praten over bekende kunstenaars van vroeger zoals Van Gogh, Rembrandt of anderen.

4) Help daar waar het nodig is

Help alleen daar waar het nodig is. Als het de persoon met dementie aan het schilderen is en het lukt niet om zelf te beginnen dan kun je de hand vastpakken en samen de kwast over het doek laten gaan, dan is de opstart gemaakt.

5) Gebruik de juiste materialen

Kies voor veiligheid. Materialen mogen niet giftig of scherp zijn. Zorg er ook voor dat de omgeving waarin gewerkt wordt veilig is.

6) Neem alle tijd

Neem de tijd voor de activiteit. Hetgeen dat gemaakt wordt hoeft niet meteen af te zijn, je kunt het project op verschillende tijden oppakken. Geef de persoon met dementie alle tijd en maak duidelijk dat het niet erg is om er beetje bij beetje aan te werken.

Voorbeelden van creatieve activiteiten

- Schilderen
- Boetseren
- Kleien
- Kleuren
- Tekenen
- Mozaïeken
- Knippen en plakken


Tot slot

Kies alleen voor een creatieve activiteit als u zeker weet dat de persoon met dementie het leuk vindt. Niets moet, alles mag :-).



©Monika Eberhart

Het belang van dagactiviteitencentra

Dagactiviteitencentra en dagopvang voor mensen met dementie moet blijven bestaan

Op de site van de hersenstichting staat beschreven wat je moet doen om je hersenen zo lang mogelijk gezond te houden.

- slaap
- beweging
- voeding
- training

Als je jong en gezond bent kun je er zelf voor zorgen dat je genoeg slaapt, genoeg beweegt, gezond eet en voldoende hersenspelletjes doet om de hersenen zo lang mogelijk gezond te houden.

Lees hier meer over gezonde hersenen op de site van de Hersenstichting.

Mensen met dementie kunnen het niet meer zelf

Er is veel onderzoek gedaan naar hoe je de ziekteverschijnselen die horen bij dementie kunt vertragen. Uit alle onderzoeken is gebleken dat slaap, beweging, voeding en training invloed hebben op het ziekteverloop.

Zo legt b.v. Professor Erik Scherder uit waarom beweging goed is voor de hersenen, hij legt vooral uit waarom ouderen meer moeten bewegen. Bekijk de video van de Universiteit van Nederland:

Mensen met dementie kunnen er niet meer zelf voor zorgen dat ze aan hun nodige hoeveelheid slaap, beweging, training en gezonde voeding komen. Ze hebben daar hulp bij nodig van hun mantelzorger. De mantelzorger kan het allemaal niet alleen doen, die heeft vaak een baan, een gezin, een eigen leven. Dagactiviteitencentra en dagopvang zijn dan de ideale oplossing om te helpen.

Dagactiviteitencentra en dagopvang

Hier komt dan mijn pleidooi waarom ik vind dat er absoluut niet bezuinigd mag worden op dagactiviteitencentra en dagopvang voor mensen met dementie.

Ouderen met dementie die alleen thuis wonen vereenzamen en verouderen snel, ze leven een passief en verward leven en raken de structuur van de dag kwijt. Ze hebben geen besef meer van wat, wanneer, waar en hoe.
Ouderen met dementie die nog een partner hebben zijn vaak een grote last voor de partner. De partner heeft vaak geen ruimte meer voor een eigen leven en is 24 uur per dag bezig met zorgen voor, zorgen van, regelen dat, zoeken naar enz. enz.

Op een dagactiviteitencentrum komen mensen met dementie in contact met andere mensen, wordt er structuur aangeboden, zijn er passende activiteiten, wordt er naar ze geluisterd, krijgen ze aandacht, wordt er gezellig met elkaar gegeten, samen liedjes gezongen. Het is een plek waar de oudere met dementie zich, na een periode van gewenning, prettig en gewaardeerd gaat voelen.

Dagactiviteitencentra en dagopvang zijn goed voor de hersenen:

Slaap: Als iemand een paar dagen per week een dagactiviteitencentrum bezoekt dan ontstaat er structuur. Op tijd opstaan, ergens heen gaan, overdag bezig zijn, op tijd eten, op een vaste tijd weer naar huis. Hierdoor voorkom je dat mensen de hele dag beetjes slapen waardoor je de kans vergroot dat ze 's nachts beter slapen. Goed slapen zorgt er weer voor dat de hersenen zich herstellen (niet genezen want de ziektes die onder dementie vallen zijn niet te genezen).

Beweging: Doordat er een paar keer per week aan beweging wordt gedaan gebeuren er een paar belangrijke dingen in de hersenen:

- Bloed stroomt beter naar de hersenen
- Er komen stoffen als serotonine en dopamine vrij, dit levert een algeheel prettig gevoel
- De kans op depressie wordt verkleind
- Het heeft invloed op de biologische klok, beter slapen.

Voeding: Zien eten, doet eten! Doordat mensen met elkaar aan tafel zitten is de kans groter dat ze beter en/of meer eten. Er wordt een gezonde maaltijd aangeboden en er wordt een paar keer per dag iets gedronken waardoor de persoon met dementie meer kans heeft om voldoende vocht binnen te krijgen. Genoeg vocht zorgt weer voor een betere algehele gezondheid.

Training: Doordat er op een dagactiviteitencentrum dagelijks aan geheugentraining gedaan wordt worden de hersenen gedwongen te werken. Het gaat hier niet om ingewikkelde geheugentraining, maar meer om gesprekken over vroeger, praten over krantenartikelen, het laten herleven van oude gezegdes, het beantwoorden van vragen over alledaagse onderwerpen.
Er worden ook creatieve activiteiten gedaan, deze stimuleren de hersen op een ontspannen manier.


                                         Creatief bezig op een dagactiviteitencentrum 

Conclusie

We kunnen dus concluderen dat een dagactiviteitencentrum of dagopvang voldoet aan de eisen om de hersenen zo lang mogelijk zo gezond mogelijk te houden.

Dagopvang is onmisbaar omdat het twee belangrijke dingen doet:

- Het ontlast de mantelzorger
- De persoon met dementie heeft een zinvolle dagbesteding

Toch wordt het belang, naar mijn mening,  niet genoeg erkend. De overheid is van mening dat de zorg voor mensen met dementie vooral geleverd moet worden door de naaste omgeving. Pas als iemand vergevorderde dementie heeft wordt er verder gekeken en dan ben je al op het punt dat iemand opgenomen moet worden omdat het thuis echt niet meer gaat.
Als je zou investeren in goede zorg terwijl iemand nog thuis woont, dan kun je naar mijn mening mensen langer thuis houden en als ik me niet vergis is dat juist wat de overheid wil.

Elke oudere wil de dagen zinvol en leuk doorbrengen, dus ook ouderen met dementie. Iedereen heeft recht op ontspanning, dus ook mensen met dementie.

Wat te doen om naar een dagactiviteitencentrum te kunnen gaan

Bent u mantelzorger van iemand met dementie en bent u op zoek naar mogelijkheden betreffende goede dagopvang? Dan is het belangrijk om eer paar dingen te weten:

- U heeft een beschikking Begeleiding Groep nodig
- U kunt de beschikking aanvragen via de WMO van uw gemeente
- U kunt de beschikking zelf aanvragen, of met behulp van uw huisarts of de verpleegkundige in uw wijk
- U kunt ook een casemanager dementie zoeken in uw gemeente (google doet wonderen), deze weten vaak goed de weg in dementieland.
- Er moet ook vervoer van en naar de dagopvang geregeld worden. Dit is per gemeente verschillend.

Tot slot

Ik kan het niet vaak genoeg herhalen: Zorg goed voor ouderen, met en zonder dementie. Ze hebben tenslotte ooit jarenlang voor ons gezorgd.

Op 3 maart 2016 verscheen het volgende artikel over de bezuinigingen op dagcentra:

Gemeenten zetten mes in dagcentra 

Monika Eberhart

Het belang van activiteiten bij dementie

Activiteiten en dementie




Het belang van actief bezig blijven

De meesten van ons zijn in ons dagelijks leven bezig met dingen die we leuk vinden, niemand kiest een hobby die hij niet leuk vind. Een baan is een ander verhaal, we doen het liefst werk dat we leuk vinden maar dat is niet voor iedereen weggelegd. We moeten werken om te kunnen leven. Met een hobby is dat gelukkig anders en doen we in onze vrije tijd dingen die we leuk, prettig, aangenaam, ontspannend vinden. Zolang we gezond van geest zijn kunnen we zelf de keuze maken hoe we onze vrijetijd invullen. Het wordt een ander verhaal als ons geheugen ons in de steek gaat laten, als we de pech hebben dat we dementie krijgen. Mensen met dementie kunnen niet meer zelf beslissen hoe ze de dag doorbrengen en hebben hier hulp bij nodig. Deze hulp kan van verschillende kanten komen: – de mantelzorger – familie – buren – vrienden – verenigingen – buurthuis/wijkcentrum – dagactiviteitencentra

Soorten activiteiten

Er zijn twee belangrijke soorten activiteiten voor mensen met dementie: de groepsactiviteiten en de individuele activiteiten. Beiden zijn ze belangrijk in het leven van de dementerende, een mens is nl. een sociaal wezen maar is ook een individu. Als je kijkt naar het sociale wezen dan is het belangrijk om activiteiten te kiezen waarbij er interactie is met anderen en waarbij de sociale vaardigheden aangesproken worden.

Voorbeelden van groepsactiviteiten

– Spelletjes zoals b.v. mens erger je niet, ganzenbord, dammen, rummy cup, jokeren, bridgen en andere gezelschapspellen. – Beweegactiviteiten zoals b.v. dansen, jeu de boules, kegelen, oud Hollandse spellen, sjoelen, wandelen. – Geheugenspellen zoals b.v. samen een kruiswoordraadsel oplossen, vragenspel, verhalen over vroeger vertellen en gerelateerde vragen stellen.

Voorbeelden van individuele activiteiten

Hier kunnen we honderden voorbeelden geven omdat individuele activiteiten de activiteiten zijn die persoonsgebonden zijn. Het is daarom verstandig om te achterhalen wat iemand vroeger fijn vond om te doen en daarop in te spelen. Wat voor hobby’s had iemand, wat deed men in de vrije tijd. Vaak kan de persoon met dementie dat zelf niet meer zo goed uitleggen, daarom is het goed om te praten met de partner, kinderen of andere naasten. Praten met mensen die de dementerende goed kennen en op opschrijven wat verteld wordt. Stel dat iemand b.v. altijd gewend is geweest om elke ochtend tussen elf en twaalf uur naar klassieke muziek te luisteren, dan is het belangrijk om dit ook te blijven doen als de persoon dement is. Het was een bezigheid die vroeger een goed gevoel gaf en van een goed gevoel worden mensen blij.

Wat je niet moet doen

Dwingen is uit den boze, ga niet tegen mensen zeggen dat ze iets moeten. Als je ouder bent en je hebt dementie dan moet je niets maar mag je (bijna) alles. Mensen hebben hun leven lang gewerkt en het enige dat ze willen is een fijn gevoel overhouden aan de dag die achter ze ligt. Iemand die nog nooit draad en naald heeft vastgehouden moet je niet een kleedje laten borduren, tenzij de persoon zelf aangeeft het te willen proberen. Iemand die zijn leven lang een hekel heeft gehad aan spelletjes moet je niet ganzenbord laten spelen. Bied activiteiten aan en laat de keuze bij de persoon zelf. Dat kan lastig zijn als je een groep op een dagactiviteitencentrum een leuke dag moet bieden, maar je kunt dan ook de groep opsplitsen en in groepjes van verschillende activiteiten.
Wat ook onverstandig is, is mensen confronteren met hun tekortkomingen. Dat tast het zelfvertrouwen aan en demotiveert mensen om waar dan ook aan mee te doen. Kijk heel goed naar wat mensen nog kunnen en speel daarop in.

Monika Eberhart